Mavi Nefes Projesi

30 Temmuz 2026

DenizTemiz Derneği/ TURMEPA iş birliğiyle, 2021’den bu yana Marmara Denizi’ndeki yüzey kirliliğini ve müsilajı önlemek, deniz temizliği konusundaki farkındalığı artırmak için Mavi Nefes projesini yürütüyoruz.

İhtiyaçlar doğrultusunda proje Marmara Bölgesi’nden sonra Adrasan ve Van Gölü’ne taşındı. 2024 yılı itibarıyla denizlerdeki yaşamı ve biyoçeşitliliği tehdit eden sıcaklık artışına karşı, suları daha dirençli hale getirmek ve deniz ekosisteminin rehabilite edilebilmesi için Saros Körfezi ve Göcek’te uzun soluklu bilimsel koruma ve izleme faaliyetleri yapılıyor. Proje kapsamında deniz çayırlarını koruma ve izleme çalışmaları yürütülüyor. 2025 yılında Prens Adaları’nın bulunduğu bölgede müsilajın yıkıcı etkilerinin azaltılması, tür çeşitliliğine etkilerinin belirlenmesi ve tür envanterlerinin ortaya koyulması hedefiyle çalışmalara da başlandı. Proje kapsamında geliştirilen cihaz ile mercanların, alglerin, deniz çayırlarının ve diğer hassas canlıların üzerini kaplayan müsilaj tabakasının fiziksel olarak uzaklaştırılması sağlanıyor.

Deniz temizliği konusundaki farkındalığı artırmak amacıyla ortaokul öğrencileri ve öğretmenleriyle denizlerin önemi, deniz ekosisteminin korunması ve sürdürülebilir su kaynakları için bireysel sorumluluklar konularında çevrim içi eğitimler düzenleniyor. Mavi Nefes Otobüsü ile öğrencilere sıfır atık felsefesiyle hazırlanmış robotik kodlama ve üretim becerileri eğitimleri veriliyor; atölyeler düzenleniyor. Projenin “Mavi Dedektifler” ayağında lise öğrencilerine sıfır atık eğitimleri veriliyor ve deniz kirliliğine yönelik projeler geliştirmeleri teşvik ediliyor.

Öne çıkan sayılar:

• 2025 yılında Marmara Denizi’nde 2 adet katı atık, Göcek’te 1 adet sıvı atık, Van’da 1 adet katı ve sıvı atık toplayan deniz süpürgesi hizmet verdi.
• 2021’den bu yana tüm bölgelerdeki deniz süpürgeleri 318.303 kilogram katı atık toplayarak bu atıkları geri dönüşüme kazandırdı. Deniz süpürgeleriyle toplanan atıklar, 309.032 kişinin günlük ürettiği atığa eşit.
• Saros Körfezi’nde 35 istasyonda yapılan 45 dalışta 382 deniz türünün bulgusuna ulaşarak bölgenin habitat haritası çıkartıldı.
• Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde 3 farklı istasyonda yaklaşık 14 bin deniz çayırı fidesi ekimi gerçekleştirilerek yüzde 70 başarı sağlandı.
• Göcek’te 2.000 yaşında olduğu belirlenen deniz çayırının yaş tayini çalışması, Türkiye deniz araştırmaları tarihinde bir ilk olarak kayda geçti.
• 2021’den bu yana Mavi Nefes farkındalık eğitimleriyle Kocaeli, Bursa, İstanbul, Tekirdağ, Çanakkale, Yalova, Balıkesir, Sakarya ve Edirne’de79 ilçede ve Bitlis’in Van Gölü’ne kıyısı olan Tatvan ilçesinde 131.641 öğrenci ve 7.062 öğretmene ulaşıldı.