cerez

İnternet sitemizde çerezlerden faydalanılmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz. 

İstikamet Yeşil Bir Gelecek: Sürdürülebilir Ulaşım

Seyahatlerimizde tercih ettiğimiz araçlardan ihtiyacımız olan gıdayı, tüketim mallarını kapımıza getiren tedarik zincirine kadar ulaşım sektörünün fosil yakıtlara en fazla bağımlı sektör olduğunu biliyor muydunuz? Küresel sera gazı emisyonlarının beşte biri ulaşım sektörü kaynaklı ve enerji sektörü emisyonlarının yüzde 24’üne yine ulaşım sebep oluyor. 

Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nda ‘Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar’ 11. sırada yer alıyor. Bu amacın da 10 alt maddesi bulunuyor. ‘Erişilebilir ve Sürdürülebilir Ulaşım Sistemleri’, işte bu 10 alt maddeden biri. 

Sürdürülebilir ulaşım, toplumun şimdiki ve gelecekteki hareketlilik ihtiyacını çevreye en az zararı verecek şekilde destekleme kapasitesi olarak tanımlanıyor. Emisyonları azaltmanın ne kadar önemli olduğunu gözler önüne seriyor. 

 

Geleneksel ulaşım ile sürdürülebilir ulaşım arasındaki farklar

Peki geleneksel ulaşım ile sürdürülebilir ulaşım arasında ne gibi farklar var? 

 

Geleneksel ulaşım;

  • Hareketlilik odaklıdır,
  • Bireysel motorlu taşıt odaklıdır,
  • Bütüncül değildir. Farklı taşıt türleri arasında aktarma yoktur.
  • Kullanıcıları çevreci ulaşım çözümleri yerine özel araç kullanımına yönlendirir.
  • Tahmini taleplere dayalı planlar yapılır,
  • Ulaşım talebi yol ağının genişletilmesiyle karşılanmaya çalışılır.

 

Sürdürülebilir ulaşım ise;

  • Erişilebilirlik odaklıdır,
  • Çok türlülük hâkimdir,
  • Bütüncül ve işlevsel bir sistemdir. Farklı taşıt türleri arasında geçiş sağlanır.
  • Kullanıcıları bisiklet, elektrikli araç gibi sürdürülebilir ulaşım türlerine teşvik eder,
  • Gerçekçi planlar yapılır,
  • Ulaşım veya hareketlilik talebi etkin bir şekilde yönetilir.

 

Sürdürülebilir ulaşımın ilkeleri ne, neden önemli?

Sürdürülebilir ulaşımın ilkeleri arasında;

  • Toplu taşımaya ve ulaşım altyapısına yeni düzenlemeler getirmek 
  • Toplu taşıma araçlarını çevre dostu hale getirmek (elektrikli otobüs gibi)
  • Özel araçlara olan bağımlılığı azaltmak
  • Hareketliliği artırmak

 

Ve en önemlisi karbon ayak izini azaltmak yer alıyor.  Tabii bu kavram sadece bunlarla sınırlı değil, çok daha kapsamlı.

 

  • Ulaşımda elektriğin kullanılması, 
  • Araç motorlarında emisyon kontrolü
  • Yakıt verimliliği
  • Yenilenebilir enerji kay­naklarının kullanımı
  • Dijital teknolojilerle otoyolların yönetimi
  • Yapay zekâ kullanımı
  • Araç paylaşımına imkân sağlayan uygulamalar karbon ayak izini büyük ölçüde azaltabiliyor.

 

Sürdürülebilir ulaşım sadece kara yolunda değil; hava ve deniz yolunda da kendine yer buluyor. Örneğin; gemilerde yeşil amonyak, hidrojen, biyoyakıt gibi alternatif yakıtlar da kullanılabiliyor. 

Sürdürülebilir ulaşıma dünyadan ve Türkiye’den örnekler

Danimarka hükûmeti, 2030 yılına kadar iç hat uçuşlarını fosil yakıtsız hale getirme hedefini açıkladı. Bir örnek de Fransa’dan. 28 Aralık 2021'de Fransa hükûmeti, otomobil reklamlarının belirgin bir şekilde görüntülenecek, sürdürülebilir mobilite mesajlarını içermesi gerektiğini şart koşan bir kararname kabul etti. Mart 2022’den itibaren Fransa’daki otomobil reklamlarında, #SeDéplacerMoinsPolluer (yani #DahaAzKirleticiHareket) hashtag’i kullanılacak. Bu hashtag, özel otomobil yerine sürdürülebilir alternatiflerin düşünülmesi için üç öneri sunacak. Aslında hepimizin dikkat etmesi gereken bu önerilere göz atalım:

 

  • “Kısa geziler için yürüyüşe veya bisiklete binmeye öncelik verin”
  • “Araç paylaşımını göz önünde bulundurun”
  • “Günlük hayatta toplu taşıma kullanın”

 

Türkiye’de de sürdürülebilir ulaşım için yapılan çalışmalar var:

Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) tarafından hazırlanan “Türkiye Elektrikli Araçlar Görünümü 2021” çalışmasında elektrikli araçlarda ve ilgili teknolojilerde büyüme perspektifinin, Türkiye’nin enerji dengelerine ve çevresel performansına etkileri irdeleniyor. Çok boyutlu faydaların gerçekleştirilebilmesi için somut öneriler sunuluyor.

2 Şubat 2022’de THY’de sürdürülebilir ulaşım için ilk adım atıldı ve sürdürülebilir kaynaklardan elde edilen uçak yakıtı TK1823 sefer sayılı İstanbul Havalimanı-Paris Charles De Gaulle Havalimanı uçuşunda kullanıldı. 

Türk otobüs markaları, elektrikli araçlarını yurtdışına ihraç etmeye başladı. Romanya, Norveç, Almanya, Bulgaristan gibi ülkelerde bu markaların araçlarını yollarda görürseniz şaşırmayın!

Belediyelerimiz de ulaşımda sürdürülebilirlik için faydalı uygulamalara imza atıyor. Bu uygulamalara; MeHUB, Smart Ankara, Paylaşımlı Bisiklet, İzmir’de tramvay hatlarında kullanılacak 26 araçlık elektrikli tramvay setinin alımı, bisikletin kent içi kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlayan GÖLBİS projelerini örnek verebiliriz.

Hem kendi sağlığımız hem de çevremizin sağlığı ve ulaşımı sürdürülebilir kılmak için aktif ulaşım türlerinin önemi büyük.

Ulaşım emisyonlarını azaltmanın yolları

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre ulaşımda talepler arttıkça ve alternatif yakıtların alımı sınırlı kaldıkça emisyonların artmaya devam etmesi muhtemel. Peki biz günlük hayatta ulaşım ayak izimizi azaltmak için neler yapabiliriz? 

Hem kendi sağlığımız hem de çevremizin sağlığı ve ulaşımı sürdürülebilir kılmak için aktif ulaşım türlerinin önemi büyük. Bu aktif ulaşım türleri arasında en basit olanları; yürümek ve bisiklet. Gideceğimiz yer çok uzak değilse yürümeyi veya bisiklet kullanmayı tercih edersek hem kendimize hem de çevremize fayda sağlamış oluruz. Bunun yanında dünyada artık daha da yaygınlaşan araç paylaşım hizmetlerini de kullanmak mümkün; e-scooter ve e-bisiklet hava kirliliği, sera gazı emisyonları ve trafik gibi sorunlara çözüm olabilecek en güzel örneklerden.

İstikamet yeşil bir gelecekse bunun yolu ulaşımı sürdürülebilir hale getirmekten geçiyor. Haydi harekete geçelim. Hem kendi sağlığımızı hem çevremizi koruyalım. Dünyaya iyi bakalım, geleceğe iyi bakalım.

Etiketler:
  • Çevre

  • Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri