cerez

İnternet sitemizde çerezlerden faydalanılmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz. 

5 Soruda Metaverse ve Değişen Dijital Dünyamız

Çoklu evrenler, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik derken “alternatif dünya” sonunda kapımızı çaldı. Mark Zuckerberg’in Facebook’un adının ‘Meta’ olarak değiştiğini duyurması üzerine gündem olan Metaverse (kurgusal evren) kavramı, web 3.0’a geçmeyi kolaylaştıracak bir adım olarak da okunuyor. Peki bu kadar konuşulan ve heyecan duyulan Metaverse nedir? Neleri değiştirecek? Hep birlikte bakalım.

Metaverse nedir?

İngilizcede "evren" ve Yunancada "ötesi, sonrası" anlamlarına gelen iki kelimenin birleştirilmesiyle oluşan “Meta–universe”ten türeyen bu kavram, "evren ötesi" olarak çevrilebilir. Buradan da anlayacağımız gibi Metaverse, içinde yaşadığımız sosyal hayattan farklı bir evreni, ‘gerçek ötesi’ bir dünyayı tanımlıyor. Bu yeni evrende insanlar kurgusal karakterler yaratarak sanal dünyada AR (artırılmış gerçeklik) teknolojisiyle gerçek dünyadan tamamen farklı bir evrende sosyalleşebilecek.

Sıkça merak edilen bir soruyu da cevaplamış olalım: “Metaverse’ün kurucusu kim?”. Aslında Metaverse’ün tek bir kurucusu veya sahibi bulunmuyor. Kavram; artırılmış gerçeklik ve blockchain teknolojisinin sosyal medyayla olan bir kombinasyonuyla bugünkü tanımına ulaştı. Yani Metaverse’ün teknolojik ve ekonomik değişikliklerle birlikte bütün kullanıcıları tarafından şekillendirilen, merkeziyetsiz bir sanal evren olduğu söylenebilir.

Metaverse, VR (sanal gerçeklik) teknolojisinin ilerlemiş bir modeli gibi anlaşılabilse de hiçbir VR uygulaması bu denli geniş kapsamlı bir evren tasarımını içermemişti. Bu tasarımın öncülü olarak verilen en bilindik örnek, bir gerçek hayat simülasyonu olan Second Life adlı 2003 yapımı oyun. Bu oyunda bir profil yaratıyor, nasıl görüneceğinizi, nerede yaşayacağınızı, mesleğinizi seçebiliyor ve diğer insanlarla etkileşime geçebiliyorsunuz. Metaverse oyun oynamanın yanı sıra gezmenize, eğitimlere katılmanıza, diğer kullanıcılarla birlikte sinemaya gitmenize, konser ve etkinliklerde bulunmanıza, hatta işinizi yürütebilmenize olanak sağlayan yepyeni bir deneyimi içeriyor.

Metaverse gerçekten de bir “alternatif yaşam” sunacak mı?

Metaverse, MMO oyunlar (devasa çok oyunculu çevrim içi rol yapma oyunları), sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve blockchain teknolojisini içeren “sanal ve gerçek olanın” eş zamanlı bir şekilde deneyimlendiği bir evren olacak. Bu evrende var olan tüm içerik ve deneyimlere AR veya VR cihazlar aracılığıyla istenilen zamanda ve mekânda ulaşılabilecek. Sanal ve gerçek dünya deneyimlerinin bu kadar iç içe geçmesi de ekonomik, kültürel ve sosyal etkinlik pratiklerinin değişmesini ve çeşitlenmesini beraberinde getirecek. Yalnızca pandemi süresince iş dünyasının ve bireylerin dijitalleşerek nasıl büyük bir hızla dönüştüğünü hesaba katarsak, Metaverse’ün ne boyutta bir değişim yaratacağını aşağı yukarı tahmin edebiliriz.

Bilim kurguların en çok ele aldığı konulardan biri alternatif dünyalardır. Metaverse, bunları kurgu olmaktan çıkarabilir. Şimdiden birçok firma, hatta belediye ve hükümet bu yeni evrende yerini tayin etmek için arsalar satın almaya başladı. Pandemi süresince eğitimin hızla dijitalleşmesi, tüm dünyada üniversitelerin de bu alanda yatırım yapmaya başlamasını sağladı. Sanal sınıflarda interaktif derslerin yaygınlaşmasının yanı sıra, özellikle mimari gibi branşlarda üç boyutlu artırılmış gerçekliğin de kullanılmaya başlandığını görüyoruz. Tıpta giyilebilir teknolojilerle uzaktan veri toplama çalışmaları devam ederken, hastalarla sanal ortamda buluşabilmek ve anlık olarak sağlık verilerine ulaşarak tanı koyabilmek, bilim insanları için bir hayalden çok hedefe dönüştü. Bu gelişmeler Metaverse ile birçok etkinliğin, ticari işlemin, hatta ameliyatların bile bambaşka bir düzlemde yapılabileceğinin sinyallerini veriyor. Kısacası sanal gerçeklik gözlüklerini kullanarak gerçek dünyadan daha farklı bir yaşam deneyimi elde etmek bugün sadece oyun tutkunlarını değil, tüm insanlığı ilgilendiriyor.

 

Geleceğin ekonomisini şekillendirecek mi?

"Metaverse, mevcut fintech sahnesinin tamamını bir araya getirerek yeni bir küresel ekonomi ve çalışma biçimine yol açacak bir trend."

Territorio Blockchain CEO'su Fernando Molina

Bitcoin ve Ethereum ile ilk adımları atılan ve bugün birçok kullanım alanına sahip olan kripto paraların Metaverse’te aktif olarak kullanılacağı, hatta alternatif bir ekonomi modeli yaratacağı öngörülüyor. Bu evrende geçerli olacak kripto para birimleri ile sistem kendine ait bir değer algısı ve ekonomiye sahip olacak. Territorio Blockchain CEO'su Fernando Molina'ya göre, "Metaverse, mevcut fintech sahnesinin tamamını bir araya getirerek yeni bir küresel ekonomi ve çalışma biçimine yol açacak bir trend.". İleride Metaverse dünyasının verimli işlemesini sağlayacak; yazılım/donanım geliştiricisi, güvenlik müdürü, Metaverse planlayıcısı, hukukçusu, dünya tasarımcısı gibi birçok yeni mesleğin ortaya çıkabileceği ifade ediliyor. Bugün çoğunlukla sanat ve oyun dünyasında NFT’lerle karşımıza çıkan “dijital sahiplik” kavramı; Metaverse’te ev, iş yeri, arsa gibi sanal varlıkları da kapsayacak.

 

Metaverse’te arsa nasıl satın alınır?

Bugün itibarıyla birden fazla sanal gerçeklik platformu var; OVR, Sandbox, Axie Infinity, Blocktopia, Genesis City, Lunacia, Decentraland, MatrixWorld Land Sale ve nextearth.io en popülerleri arasında yer alıyor. Bu platformlarda, kullanıcıların gelecekte artırılmış gerçeklik cihazlarıyla deneyimleyebileceği sanal dünyalar kurulmaya başlandı bile. Hayal gücüne dayanan kurgusal mekânların yanı sıra, içinde yaşadığımız dünyadan haritalar da bu platformlarda modelleniyor.       

Elde edilen verilere göre OVRLand adlı platformda en fazla arsa satın alan kullanıcılar Türkiye’den. Fakat bu kullanıcıların çoğunlukla haritanın Türkiye kısmından arsa aldıkları görülüyor. Erken davranıp geleceğe dair yeni bir yatırım yapmak isteyen bu kullanıcıların hatırlaması gereken, Metaverse’te birçok İstanbul’un yaratılmasının mümkün olduğudur. Çünkü üzerine yapı inşa edilen NFT blokları aslında eşsiz. Dolayısıyla bir arsanın İstanbul, Roma veya Paris olarak adlandırılması, onun gerçek hayattakine benzer bir değer taşıdığını göstermiyor. Hatta günümüzde bazı sanal arsalar, gerçek hayattakilere kıyasla çok daha pahalı olabiliyor. Arsaların değerini belirleyen birçok faktör var; hangi platformda, fonksiyonları neler, yakınlarında neler/hangi kullanıcılar var... Tüm bu değerlendirmeleri yaptıktan sonra Metaverse’te arsa satın almak için öncelikle bir kripto para cüzdanına sahip olmak gerekiyor. Daha sonrasında arsa satın almak istenen platforma üyelik alınıyor. Satım işlemleri kripto coinlerle yapılıyor. 

         

Metaverse ne zaman hayata geçirilecek?

AR/VR teknolojilerinde sağlanan gelişmeler ve teknoloji devlerinin şimdiden Metaverse’e yatırım yapması, bu heyecan verici teknolojik devrimin geçekleşme sürecine şahit olduğumuzu gösteriyor. Metaverse’ün hayal edilen evrene sahip olması uzun yıllar alabilir, hatta bu hayal hiç gerçekleşmeyebilir. Bu yüzden hızlı ve büyük getiri sağlayacak yatırım hayallerine dalmadan önce, hâlihazırda var olan sanal gerçeklik platformlarını deneyimleyerek bu teknolojiyi anlamaya çalışmakla işe başlayabiliriz.

Etiketler:
  • İnovasyon

  • Yapay Zeka

  • Dijital Dönüşüm